Monaco – Wikipedia tiếng Việt

Monaco, tên chính thức là Thân vương quốc Monaco (tiếng Pháp: Principauté de Monaco; Tiếng Monaco: Principatu de Mùnegu ; tiếng Ý: Principato di Monaco; tiếng Occitan: Principat de Mónegue), là một thành bang có chủ quyền tại châu Âu. Monaco có ba mặt tiếp giáp với nước Pháp và mặt còn lại giáp với Địa Trung Hải và trung tâm của thân vương quốc cách nước Ý khoảng 16 km (9,9 dặm). Diện tích của Monaco là 1,98 km² (0,76 mi²) và dân số năm 2011 là 35.986 người. Monaco là nước có GDP trên danh nghĩa cao nhất thế giới bình quân đầu người là 215.163 Đô la Mỹ và là quốc gia có mật độ dân cư cao nhất trên thế giới. Monaco cũng có tuổi thọ cao nhất thế giới với con số 90, và là nước có tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất. Sau những lần lấn biển gần đây, tổng diện tích của Monaco là 2,05 km² (0,79 mi²).

Monaco là một quốc gia ở khu vực Tây Âu, nằm ở một eo biển nhỏ phía nam nước Pháp, bên bờ biển Côte d’Azur. Lãnh thổ Monaco trải dài trên 3 km, bề rộng không vượt quá từ 200 m đến 300 m, gồm bốn khu đô thị : Monaco-Ville, Monte Carlo, Condamine, Fontvieille .
Monaco là nơi định cư của người Phoenicia từ thời Cổ đại. Năm 1215, người Genova đến kiến thiết xây dựng một thành tháp bền vững và kiên cố trên khu đất thuộc Monaco lúc bấy giờ. Quyền trấn áp chủ quyền lãnh thổ này lại chuyển sang cho dòng họ Grimaldi năm 1297 .

Monaco là xứ bảo hộ của Tây Ban Nha (1524-1641) rồi đến Pháp (1641-1793) và bị sáp nhập vào Pháp từ năm 1793 đến năm 1814, đến năm 1861 Monaco mới được độc lập khỏi Pháp. Từ năm 1865, liên minh thuế quan đã nối kết Monaco với Pháp và hiệp định cơ bản năm 1918 thừa nhận quyền đại diện ngoại giao của thân vương quốc. Monaco gia nhập Liên Hợp Quốc năm 1993, và vẫn duy trì hiệp định chung về thuế quan với Pháp.

Bạn đang đọc: Monaco – Wikipedia tiếng Việt

Hiến pháp năm 1911 pháp luật Monaco là một nước quân chủ lập hiến, Thân vương là quốc trưởng. Ban chỉ huy gồm một thủ hiến và 4 quan chức trong hội đồng nhà nước. Thủ hiến là một công dân Pháp do Thân vương chọn từ những người do Pháp trình làng .Thỏa ước Versailles năm 1918 cho phép Pháp có quyền ” giúp bảo vệ hạn chế ” .Thân vương cũng san sẻ quyền lực tối cao với Hội đồng quốc gia ( Quốc hội ) gồm 24 thành viên thao tác theo nhiệm kỳ 5 năm .+ Các Thân vương Monaco :

  1. Francois – Rainier I: 1297 – 1301; Phụ thuộc vào Cộng hòa Genoise – Ghibelline từ 1301 – 1331
  2. Charles I – Rainier II: 1331 – 1357, riêng Rainier II lên đồng cai trị với cha cho tới khi cha mất (1352 – 1357)
  3. Louis – Jean I: 1395
  4. Louis I: 1397 – 1402
  5. Jean I – Ambroise – Catalan: 1419 – 1454, riêng Ambroise cai trị đến 1427 thì thoái vị, Catalan cai trị trong vai tháng của năm 1427 thì mất sớm.
  6. Claudine: 1457 – 1458
  7. Lamberto: 1458 – 1494
  8. Jean II: 1494 – 1505
  9. Lucien: 1505 – 1523
  10. Honoré I: 1523 – 1581
  11. Charles II: 1581 – 1589
  12. Hercule: 1589 – 1604
  13. Honoré II: 1604 – 1662
  14. Louis I: 1662 – 1701, Thân vương Monaco
  15. Antonio I: 1701 – 1731
  16. Louise Hippolyte: 1731
  17. Jacques I: 1731 – 1751
  18. Honoré III: 1751 – 1795

=> Thuộc Pháp ( 1793 – 1814 ) :

  1. Joseph Barriera
  2. Armand Louis de Gontaut
  3. Henri Grégoire
  4. Grégoire Marie Jagot: 1793 – 1814; Napoleon I
  1. Honoré IV: 1814 – 1819
  2. Honoré V: 1819 – 1841
  3. Florestan I: 1841 – 1856
  4. Charles III: 1856 – 1889
  5. Albert I: 1889 – 1922
  6. Louis II: 1922– 1949
  7. Rainier III: 1949 – 2005
  8. Albert II: 2005 – nay
  9. Jacques II: (sẽ kế vị)

Ngày 17 tháng 12 năm 1962, Hiến pháp Monaco được phát hành, pháp luật quyền lập pháp thuộc về Thân vương và Hội đồng quốc gia ( gồm có 24 thành viên được bầu cử trực tiếp, nhiệm kỳ 5 năm ). Quyền hành pháp được Thân vương giao cho Thủ tướng và 5 Cố vấn nhà nước ( Bộ trưởng ). Quyền tư pháp trọn vẹn độc lập với nhà nước, thuộc về những toà án. Nguyên thủ quốc gia là Thân vương Albert II ( kế vị năm 2005 ). Thủ tướng là Jean Paul Proust. Cố vấn nhà nước về Quan hệ đối ngoại và những yếu tố Kinh tế và Tài chính quốc tế là Frank Biancheri .Monaco có 8 Đại sứ quán chỉ định tại 17 quốc gia ( tính đến ngày 1 tháng 5 năm 2008 ), hầu hết tại Tây Âu, Mỹ và Toà thánh Vatican. Monaco có 2 Đại sứ không thường trực, được chỉ định tại Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Bồ Đào Nha. Ngoài ra, có 4 Phái đoàn thường trực bên cạnh những tổ chức triển khai quốc tế : tại Thành Phố New York bên cạnh Liên Hiệp Quốc, tại Genève bên cạnh những tổ chức triển khai chuyên trách của Liên Hiệp Quốc và những tổ chức triển khai quốc tế có trụ sở tại Thụy Sĩ, tại Strasbourg bên cạnh Hội đồng châu Âu và tại Bỉ bên cạnh Liên minh châu Âu. Monaco có 113 Lãnh sự quán hoạt động giải trí tại 62 quốc gia, hai Tổng Lãnh sự quán tại London và Thành Phố New York .2 Đại sứ quán thường trú tại Monaco là Sứ Quán Pháp và Sứ Quán Italia. 42 quốc gia chỉ định Đại sứ kiêm nhiệm Monaco từ Paris, Madrid hoặc Bruxelles. Ngoài ra có 74 lãnh sự quán được chỉ định tại Monaco .
Cảng Fontvieille . Bến cảng Hercule và một phần của Monte Carlo. Phía sau là núi Mont Agel ( 1110 m ) ở bên tráiKinh tế Monaco đa phần dựa vào du lịch. Dịch Vụ Thương Mại ngân hàng nhà nước và những sòng bạc được xây dựng từ năm 1862. Chính sách thuế quan tặng thêm lôi cuốn những công ty quốc tế. Các ngành công nghiệp gồm có : sản xuất mĩ phẩm, hóa chất, điện tử, đóng tàu, thiết kế xây dựng … Monaco trọn vẹn hợp nhất thuế quan với Pháp để thu và giảm thuế mậu dịch, đồng thời tham gia vào mạng lưới hệ thống thị trường EU qua liên minh thuế quan với Pháp .Dịch Vụ Thương Mại du lịch và thu thuế từ những sòng bạc là nguồn thu nhập hầu hết của Monaco ( 25 % PIB ). Ngành ngân hàng nhà nước – kinh tế tài chính tăng trưởng mạnh và đều. Ngành công nghiệp tập trung chuyên sâu hầu hết vào công nghiệp nhẹ, không huỷ hoại thiên nhiên và môi trường và có hàm lượng giá trị ngày càng tăng cao chiếm 8 % nguồn thu nhập ngân sách .Tuy chưa là thành viên chính thức của EU nhưng Monaco có quan hệ mật thiết với tổ chức triển khai này trải qua Hiệp định chung về thuế quan với Pháp. Đồng tiền của Monaco cũng là đồng euro .

Dân cư Monaco có điều khác thường là người Monegasque bản địa hiện chỉ chiếm thiểu số trên đất nước của mình. Phần lớn cư dân là người Pháp (28%), sau đó là người Monegasque (21.6%), người Ý (19%), người Anglo-Saxon (7,5% Anh & 1% Hoa Kỳ), người Đức, người Thụy Sĩ và người Bỉ mỗi dân tộc chiếm khoảng từ 2,5 đến 3%; 15% dân cư tự nhận là thuộc các dân tộc “khác”.[7]

Xem thêm: These delicious Balinese street foods you need to try right now

Ngôn ngữ chính thức của Monaco là tiếng Pháp. Ngôn ngữ quốc gia theo truyền thống cuội nguồn là Monégasque, nhưng hiện chỉ được một thiểu số nhỏ dân cư sử dụng. Ngôn ngữ này tương tự như như Tiếng Ligurian được sử dụng tại Genoa. Ở khu vực cũ của Monaco, những bảng hiệu trên đường phố được biểu lộ bằng cả tiếng Pháp và Monégasque. Tiếng Ý cũng được một phần khá lớn dân cư Monaco sử dụng, đa phần họ những người nhập cư từ Ý. Tiếng Anh được dân cư người Anh và Mỹ sử dụng .
Điều 9 của Hiến pháp Monaco công nhận Công giáo La Mã là giáo hội chính thức của Monaco, và là tôn giáo chiếm đa phần với 83,2 % dân số. Tự do tôn giáo cũng được hiến pháp bảo vệ. Giáo hội Công giáo Monaco là một phần của Giáo hội Công giáo Rôma, dưới sự chỉ huy ý thức của Giáo hoàng và giáo triều Rôma. Tổng Giáo phận Monaco là một phần của Giáo hội Công giáo địa phương Pháp. Đất nước này tạo thành một tổng giáo phận duy nhất .
Có một nhà thời thánh Anh giáo ( Giáo hội của Thánh Phaolô ), nằm tại Avenue de Grande Bretagne ở Monte Carlo. Có 135 dân cư theo Anh giáo trong thân vương quốc, tuy nhiên nhà thời thánh này cũng đang Giao hàng một số lượng lớn đáng kể tín hữu Anh giáo trong thời điểm tạm thời trong nước, đa phần là khách du lịch. Nhà thờ Anh giáo Monaco là một phần của giáo phận Anh giáo ở châu Âu .
Các phường của Monaco Một góc Monaco

Thân vương quốc Monaco là quốc gia có diện tích nhỏ thứ hai trên thế giới chỉ sau Vatican. Monaco cũng là nền quân chủ nhỏ thứ hai trên thế giới và là nước có mật độ dân số cao nhất trên thế giới. Quốc gia này chỉ bao gồm một khu tự quản (commune, xã). Không có ranh giới địa lý giữa đất nước và thành phố Monaco mặc dù trách nhiệm của chính quyền cấp trung ương và cấp thành phố là khác nhau. Theo Hiến pháp 1911, thân vương quốc được chia thành 3 khu tự quản:

  • Monaco (Monaco-Ville), phần thành phố cũ trên một mũi đất đá thẳng ra Địa Trung Hải, hoặc được gọi đơn giản là Le Rocher (khối đá), nơi mà cung điện tọa lạc;
  • Monte Carlo, khu vực nhà ở của cư dân và các khu nghỉ dưỡng và Sòng bạc Monte Carlo ở phía đông và đông bắc;
  • La Condamine, phần đông bắc bao gồm khu vực cảng Hercule.

Các khu tự quản được sáp nhập thành một vào năm 1917, sau khi người dân cao buộc chính quyền sở tại vận dụng phương pháp ” chia để trị ” và được sửa chữa thay thế bằng ” phường “. Hiện Monaco được chia thành 10 phường cộng thêm Le Portier, là phường đang được đề xuất xây dựng :

Chú ý: Để phục vụ cho mục đích thống kê, các phường của Monaco được chia tiếp thành 173 khối phố (îlots).

Các trường tiểu học và trung học[sửa|sửa mã nguồn]

Monaco có 10 trường công đang hoạt động giải trí, gồm có : 7 nhà trẻ và tiểu học, với những trường trung học : Collège Charles III, Lycée Albert 1 er ( đào tạo và giảng dạy về công nghệ tiên tiến ), Lycée technique et hôtelier de Monte-Carlo ( huấn luyện và đào tạo nghề khách sạn ). Ngoài ra còn có 2 trường tư, gồm có cả viện François d’Assise Nicolas Barré và École des Sœurs Dominicaines. Trường tư còn lại là Trường quốc tế Monaco ( International School of Monaco ) .

Các trường cao đẳng và ĐH[sửa|sửa mã nguồn]

Có một trường ĐH nằm ở Monaco, đơn cử là Đại học Quốc tế Monaco ( IUM ), một trường dạy bằng tiếng Anh chuyên về đào tạo và giảng dạy kinh doanh thương mại, được điều hành quản lý bởi Viện des Hautes Études et économiques Commerciales ( INSEEC ) .
Là 1 quốc gia nhỏ nên Monaco không có nhiều vận động viên và thành tích thể thao đáng chú ý quan tâm, ngoài đội bóng đá Monaco ( tranh tài ở giải vô địch quốc gia Pháp ) và tay lái công thức 1 Charles Leclerc .Tuy nhiên quốc gia này hàng năm đều đăng cai rất nhiều sự kiện thể thao lớn như chặng đua F1 Monaco Grand Prix hay giải quần vợt Master Monte Carlo .

Chú thích
  1. ^
    • tiếng Ý:

      Principato di Monaco

      Xem thêm: Great Surf Spots in Bali: From Beginner to Pro Surfers

    • Monégasque: Principatu de Múnegu
    • tiếng Occitan: Principat de Mónegue

    Trong những ngôn từ khác :

Source: https://didulichaz.com
Category: Địa Điểm Du Lịch